Informatie over de Gemeenteraadsverkiezingen voor en over kunst en cultuur

Gemeenteraadsverkiezingen Groningen, 18 Maart 2026 Dossier Kunst, Deel 1: Een korte in itroductie in de praktische werking van de lokale politiek Samengesteld door een lid van Noord NL KunstmeentenMunicipal Elections Groningen, 18 March 2026 Arts Dossier, Part 1: A brief introduction to the practical workings of local politics Compiled by a member of North NL Art Commons Het Nederlandse politieke systeem ziet er in theorie als volgt uit: Gemeenteraad is de baas. De gemeenteraad be oordeelt het bestuur van de gemeente dat wordt gevormd door het college van burgemeester en wethouders (B en W). De burgemeester is niet gekozen maar wordt benoemd door de Koning. De wethouders zijn altijd verbonden aan een van de partijen in de gemeenteraad en worden door die partijen voorgedragen. De burgemeester is voorzitter van de gemeenteraad en B en W maar heeft geen politieke macht behalve als het gaat om openbare orde en nog een paar taken die niet direct politiek gevoelig zijn. B en W wordt na verkiezingen gevormd door partijen die denken te kunnen samenwerken en op steun van tenminste de helft van het aantal gemeenteraadsleden kunnen rekenen. Wethouders zijn full-time voor de gemeente aan het werk en krijgen daar een volledig salaris voor. De meeste raadsleden doen hun werk in hun vrije tijd en krijgen daar een vergoeding voor. Meest al bereiden de wethouders met de ambtenaren plannen voor die ze voorstellen aan de gemeenteraad. De gemeenteraad controleert die plannen en kan plannen wijzigen. Als een meerderheid de plannen goedkeurt, kan een plan worden uitgevoerd tenzij het wettelijk niet mogelijk is. In iedere gemeente in Nederlanden vinden eens per vier jaar verkiezingen plaats. Dit jaar doen in Groningen 15 verschillende partijen mee. Nu zitten er 12 partijen in de gemeenteraad en een onafhankelijk raadslid. Voor de verkiezingen beloven alle partijen in hun verkiezingsprogramma’s wat ze willen doen in de gemeente. Als de verkiezingen geweest zijn gaan partijen met elkaar over leggen wie het college van B en W gaan vorrmen. Dan wordt gekeken of de plannen een beetje bij elkaar passen en hier begint het grote verschil met de meeste landen. In Nederland is door de vele partijen het bijna nooit mogelijk dat een partij de meerderheid heeft en dus kan bepalen wat er gaat gebeuren. Een college van B en W wordt altijd gevormd door meerdere partijen en dat betekent dat de meeste plannen het resultaat zijn van een compromis tussen de verschillende partijen. Dit leidt er vaak toe dat kiezers teleurgesteld zijn omdat de plannen waar ze voor gestemd hebben niet helemaal kunnen worden uitgevoerd omdat rekening gehouden moet worden met andere partijen. Niet onbelangrijk is in Nederland dat het goed gebruik is dat in de besluitvorming rekening gehouden wordt wat de minderheid liever zou willen....oftewel het college van B en W zoekt altijd zo veel mogelijk steun en niet alleen van de eigen partijen. Maar als het moet dan is de helft plus een gemeenteraadslid genoeg om een plan aan te nemen. Belangrijk om te weten is dat plannen niet tegen de wet in kunnen gaan. Om een raar voorbeeld te noemen: de gemeenteraad kan niet besluiten om de doodstraf in te voeren want de doodstraf is bij wet verboden. Het komt best vaak voor dat plannen van de gemeente niet kunnen worden uitgevoerd vanwege wetgeving. Dit komt vaak tot uiting als een inwoner of een organisatie bezwaar maakt en uiteindelijk naar de rechter stapt om plannen te laten beoordelen. Als de rechter je gelijk geeft heeft de gemeente de wet overtreden en zal ze haar plannen moeten veranderen of in de prullenbak gooien. De wethouders die niet voor niets zo heten, werken samen met de ambtenaren die de professionals zijn om te voorkomen dat plannen niet volgens de wet uitgevoerd worden. Plak dit bericht in je browser en lees verder op art-index.codeberg.page/arts-dossier